HomeHomepagedonderdag 21 mei

donderdag 21 mei

VOOR BORCULO DE OP ÉÉN NA WARMSTE HEMELVAART EN LANDELIJK DE WARMSTE SINDS 1992!

DONDERDAG 21 MEI 2020
KNMI-STATIONS
– laagste temperatuur: 5,9°C Hupsel tot 14,6°C Vlissingen
– a/d grond: Hupsel 3,4°C
– hoogste temperatuur: 28,7°C Westdorpe tot 21,6°C Lauwersoog
– geen neerslag
– zon: 14,8 uur Hupsel tot 10,9 uur De Bilt
– hoogste windstoot 40 km/uur Lauwersoog

WEERSTATION-BORCULO
laagste temperatuur: 7,6°C     hoogste temperatuur: 26,8°C
geen neerslag     zon: 15,6 uur     hoogste windstoot: 18 km/uur

EEN JAAR GELEDEN 21 MEI 2019
KNMI-STATIONS
laagste temperatuur: 9,5°C Hoek van Holland tot 12,6°C Hupsel
hoogste temperatuur: 17,6°C Eelde tot 11,8°C Wijk aan Zee
zon: 7,3 uur Westdorpe tot meeste stations zonloos
neerslag: nacht 0,2 mm Voorschoten, overdag 0,1 mm Twente
hoogste windstoot 49 km/uur Den Helder

WEERSTATION-BORCULO
laagste temperatuur: 11,9°C     hoogste temperatuur: 14,5°C
neerslag: <0,1 mm     zonloos     hoogste windstoot: 32 km/uur

DATUMRECORDS 21 MEI BORCULO
maximum-temperatuur: 26,8°C in 2012, 2020 tot 13°C in 1987
minimum-temperatuur: 1°C in 1988 tot 14,7°C in 2014
natste dag: 22,2 mm in 2003
zonnigste dag: 15,6 uur in 2020

DATUMRECORDS 21 MEI KNMI-STATIONS
maximum-temperatuur: 30,2°C Eelde in 1981 tot 8,7°C Leeuwarden in 1955
minimum-temperatuur: -1,3°C Twente in 1965 tot 16°C IJmuiden in 1992
natste dag: 44,9 mm Rotterdam in 1981

BIJZONDERHEDEN (DONDERDAG) 21 MEI

Onderstaande foto maakte Peter de Vries van jonge ooievaars op het nest in Drenthe.

  

– De “koudste” regio in de nacht naar donderdag in een strook vanaf de Achterhoek tot in Salland. De hoogste minima in de kustgebieden tot meest boven de 10°C. In de nacht naar donderdag werd het vrij helder en daar begon ook Hemelvaartsdag mee. In de loop van donderdag wel de vorming van enkele onschuldige stapelwolken die ook niet gingen uitsmeren om de zon af te schermen. Verder ook wat sluierbewolking, een teken dat de atmosfeer niet helemaal storingsvrij was en dat gold met name voor het zuidwesten van het land waar de kans op een (onweers)bui iets groter werd. Uiteindelijk bleef het overal droog. Met veel zon op veel plaatsen een zomerse Hemelvaartsdag met temperaturen tot boven de 25°C in het grootste deel van het land, alleen naar het noordwesten toe werd de 25°C niet bereikt. De hoogste temperatuur van 28,7°C op het KNMI-station Westdorpe is ook de hoogste temperatuur van dit jaar tot nu toe. Verder was het weer de een zomerse Hemelvaart met een temperatuur van 25°C of hoger op veel stations.

– Het KNMI-station De Bilt bereikte voor het eerst dit jaar de 25°C en daarmee officieel landelijk de eerste zomerse dag. Met een maximum-temperatuur van 26,3°C op het KNMI-station De Bilt werd het de warmste Hemelvaart sinds 1992. De uiterste data voor het KNMI-station De Bilt van de eerste zomerse dag lopen uiteen van 14 april 2007 tot 18 juli 1906, de gemiddelde datum is 18 mei. Vorig jaar vrij laat op 1 juni en in 2018 erg vroeg op 19 april. De nadruk wel op “landelijk de eerste zomerse dag” omdat het KNMI-station De Bilt officieel het hoofdstation van Nederland is met ook de langste meetreeks. De eerste zomerse dag van de KNMI-stations werd dit jaar al bereikt op 8 april met 25,5°C op het KNMI-station Eindhoven.

– Voor Borculo was Hemelvaart 2020 met 26,8°C de op één na warmste Hemelvaart sinds 1981, alleen in 1993 was Hemelvaart warmer met 27,5°C, Hemelvaart was toen op 20 mei. Donderdag 21 mei met 26,8°C in Borculo ook een evenaring van het datumrecord voor 21 mei dat stond op 21 mei 2012. Verder met 15,6 uur zon een evenaring met Hemelvaart 2011 met ook 15,6 uur zon en daarmee de zonnigste Hemelvaart. En het was sinds 2017 een droge Hemelvaart. Voor Borculo werd donderdag 21 mei ook de zonnigste 21 mei, dat was nog 21 mei 2018 met 14,7 uur zon.

– De IJsheiligen zijn momenteel in geen velden of wegen te bekennen en dat was in 2004 rond deze tijd wel anders. Nabij het aardoppervlak rapporteerde het KNMI-station Twente 12 nachten met grondvorst in mei 2004 en van 21 t/m 28 mei 2004 vroor het zelfs iedere nacht aan de grond. In 1975 waren er voor het KNMI-station Eelde zeven opeenvolgende nachten met grondvorst op een nog later tijdstip en wel van 30 mei t/m 5 juni.

– Vorig jaar 21 mei voor Borculo de eerste zonloze dag van de maand mei, dit jaar in mei in Borculo nog geen zonloze dag. Daarmee blijven de mei-maanden van 2015, 2018 en tot nu toe ook 2020 de enige mei-maanden voor Borculo met geen enkele zonloze dag. Borculo had de laatste zonloze dag op 20 maart. Daarmee nu al een periode van 62 dagen met elke dag zon en dat is de langste periode sinds 11 september 2018. In 2018 van 20 juni t/m 11 september 84 dagen op rij elke dag zon. De langste periode met elke dag zon had Borculo in 2009 met 93 dagen op rij.

– De datum 21 mei kent overigens wel grote temperatuurverschillen uit het verleden. Op 21 mei 1988 op het KNMI-station Terschelling nog -2,5°C en op 21 mei 1922 op het KNMI-station Maastricht nog 30,6°C. Door de homogenisatie van data door het KNMI is het hierboven genoemde maximum van 30,6°C sinds 2016 herleid tot 29,9°C.

Onderstaande foto maakte ondergetekende nabij Borculo, aardappelplantjes die voor het derde jaar op rij rond deze tijd wel wat water kunnen gebruiken. In 2018 vanaf 17- t/m 28 mei in Borculo slechts twee millimeter, vorig jaar vanaf 11 t/m 21 mei in Borculo nog geen twee millimeter en dit jaar vanaf 11 t/m 21 mei geen meetbare hoeveelheid neerslag en mei staat nog maar op acht millimeter.

HEMELVAART

Donderdag 21 mei Hemelvaartsdag, de uiterste data voor Hemelvaartsdag zijn 30 april en 3 juni. Soms naast dauwtrappen ook wel rijptrappen, dat was o.a. in 2012 op 17 mei met -0,6°C in de weerhut op het KNMI-station Twente en aan de grond -7°C. In Borculo toen op waarnemingshoogte 1,1°C en aan de grond -0,9°C. Voor de temperatuur overdag kan dat natuurlijk ook heel wat uitmaken. De gemiddelde maximum-temperatuur in Borculo voor de 1e mei is 17,6°C en voor de 1e juni is dat 21,7°C. Sinds 1981 alleen dit jaar Hemelvaart op 30 mei, de jaren die nog het dichtst in de buurt komen van 30 mei zijn 1984 op 31 mei, 2003 en 2014 op 29 mei. Van deze jaren voor Borculo de warmste Hemelvaart in 2003 met 25,5°C, 14 uur zon en een droge Hemelvaart. De koudste in 2014 met slechts 12,2°C, 0,2 uur zon en twee millimeter regen.

In 2017 viel Hemelvaartsdag op 25 mei en toen kwam Borculo met 12,5 uur zon tot de op vier na zonnigste Hemelvaartsdag sinds het begin van de reguliere zonurenmeting in 1995. De zonnigste Hemelvaartsdag had Borculo in 2011 met 15,6 uur zon. In 2016 Hemelvaart op 5 mei en met 14,4 uur zon was Hemelvaart toen niet eerder zo zonnig als we rekening houden met de datum.
Het KNMI-station De Bilt kwam in 2016 met Hemelvaart op 5 mei tot 13,8 uur zon en daarmee de zonnigste Hemelvaartsdag voor het KNMI-station De Bilt zo vroeg in de tijd. De allerzonnigste Hemelvaart had het KNMI-station De Bilt op 2 juni 2011 met 15,2 uur zon. De warmste Hemelvaart voor Borculo blijft Hemelvaart 1993 met 27,5°C en dat was toen op 20 mei. De koudste Hemelvaart voor Borculo was in 2010 met 10,4°C op 13 mei. Verder was Hemelvaart 2017 voor Borculo voor het derde jaar op rij een droge Hemelvaart. Vorig jaar Hemelvaart op 30 mei met in Borculo 20,5°C en 0,6 uur zon met wat lichte regen en daarmee voor het tweede jaar op rij geen droge Hemelvaart.

Onderstaande foto is van Borculo uit het verleden met mistvelden op de achtergrond. Zo is Hemelvaart ook wel eens begonnen en dat is dan wel heel toepasselijk.

Bovenstaande foto heeft natuurlijk ook met Hemelvaart te maken, dauw op de achtergrond en dat betekent voor Hemelvaart dauwtrappen. Maar weet U waar deze traditie vandaan komt?
Deze traditie stamt al uit een heel vroeg verleden. Mensen stonden toen op Hemelvaartsdag om drie uur in de nacht op om te gaan wandelden met hun blote voeten door het gras, in de dauw. Daarbij werd er gezongen en gedanst. Van dit ritueel zou een magische en genezende werking uitgaan, men zou er ouder door worden en gelukkiger. Ook zou het huidaandoeningen kunnen bestrijden.
In de negentiende eeuw trokken Amsterdammers in alle vroegte de stad uit om buiten te bivakkeren onder het genot van koek, rozijnen, krakelingen, vijgen en een alcoholische versnapering. Het was wel de bedoeling om tegen negen uur weer in de stad terug te zijn om de mis in de kerk bij te wonen.

In 2016 hadden we nog een bijzondere Hemelvaartsdag, omdat die samenviel met Bevrijdingsdag. Echt mooie zomerse dagen op Hemelvaartsdag van boven de 25°C komen niet zo vaak voor. In Borculo sinds 1981 zijn er nu zeven jaren gepasseerd waarop Hemelvaartsdag boven de 25°C uitkwam, de laatste keer nu in 2020 en daarvoor in 2003. Voor Borculo zijn sinds 1981 19 Hemelvaartsdagen geweest die een temperatuur van 20°C of hoger haalden, de laatste keer dit jaar en daarvoor in 2019 en 2016 met respectievelijk 20,5°C en 20,3°C en daarvoor in 2011 met 23,8°C. Verder sinds 1981 verliepen 24 Hemelvaartsdagen droog en daarmee geeft Hemelvaartsdag voor Borculo toch 62% kans op droog weer.

ZOMERSE DAGEN

Voor Borculo in 2018 op 21 mei de 12e zomerse dag van de lente 2018, totaal zou de lente van 2018 uitkomen op 21 zomerse dagen in Borculo. De lente van 2018 heeft voor Borculo het hoogste aantal zomerse dagen voor de lente sinds 1981. In 2019 stond de teller in Borculo t/m 21 mei op vijf zomerse dagen voor de lente en over de hele lenteperiode ook vijf. De huidige lente telt inmiddels in Borculo twee zomerse dagen. De lente telt in Borculo gemiddeld vijf zomerse dagen, de lente van 2015 is de laatste lente die niet verder kwam dan tot één zomerse dag. In 2015 was landelijk de hoogste temperatuur van de lente 27,6°C op het KNMI-station Ell van 11 mei en voor Borculo ook van 11 mei met 26,3°C. De lente van 2016 had in Borculo zes zomerse dagen en de hoogste temperatuur was 27,7°C van 7 mei. In 2017 telde de lente in Borculo t/m 21 mei twee zomerse dagen en dat liep nog op tot zeven zomerse dagen, de hoogste temperatuur was 32,1°C van 29 mei. In de lente van 2018 landelijk de hoogste temperatuur op 29 mei met 31,9°C en in Borculo ook op 29 mei met 33,4°C. In de lente van 2019 landelijk de hoogste temperatuur van 26,8°C op 24 april en in Borculo 26°C van 19 mei. In de huidige lente is landelijk de hoogste temperatuur 28,7°C van 21 mei op het KNMI-station Westdorpe en in Borculo 26,8°C ook van 21 mei.

In 2002 op 21 mei de hoogste temperatuur van de lente van 2002 met 27,1°C op het KNMI-station Ell. In De Bilt werd het 25,5°C en dat was ook de enige dag van de lente van 2002 die boven de 25°C uitkwam in De Bilt. Ook in Borculo in de lente van 2002 maar één zomerse dag van boven de 25°C. Maar ook de lente van 2010 had in Borculo t/m 21 mei nog maar één zomerse dag gehad van boven de 25°C en uiteindelijk werden dat er drie over de hele lenteperiode. Het bijzondere daarvan was ook nog dat deze ene zomerse dag t/m 21 mei in april werd behaald. Mei levert gemiddeld in Borculo vijf zomerse dagen, maar in mei 2010 slechts twee zomerse dagen.
In de lente van 2011 in Borculo t/m 21 mei acht zomerse dagen en de hele lenteperiode van 2011 kwam tot negen zomerse dagen. In de lente van 2012 t/m 21 mei in Borculo één zomerse dag en over de hele lenteperiode acht zomerse dagen. In de lente van 2013 in Borculo t/m 21 mei één zomerse dag en daar bleef het ook bij in de lente van 2013. In de lente van 2014 t/m 21 mei twee zomerse dagen en daar bleef het ook bij.

Onderstaande foto maakte Johan Effing in de omgeving van Losser, een weiland vol margrieten.

ZONUREN

In 2018 op 21 mei passeerde Borculo de grens van 675 uur zon in 2018! Het jaar 2018 was daarmee voor Borculo tot dan op twee na het zonnigste jaar sinds 1995! In 2019 in Borculo t/m 21 mei 614 uur zon en nu in 2020 717 uur zon. Over dezelfde periode in 2017 555 uur zon. In 2011 in Borculo t/m 21 mei 735 uur zon en daarmee was 2011 het zonnigste jaar tot dan voor Borculo. Het zonnigste jaar over het hele jaar gerekend is 2018 gevolgd door 2003. In 2003 t/m 21 mei 725 uur zon. In 2010 t/m 21 mei in Borculo 522 uur zon, over dezelfde periode in 2011 725 uur zon, in 2012 474 uur zon, in 2013 403 uur zon, in 2014 558 uur zon, in 2015 603 uur zon en in 2016 621 uur zon.

Hieronder een tweetal foto’s van zonurenmeting, links de oude methode en rechts de nieuwe methode. De oude methode werkt op basis van een brandglas en de nieuwe methode meet de zonnestraling in joules per vierkante meter.
 

EEN DUIK IN HET VERLEDEN

In 2018 in de avond van 21 mei lokaal stevige buien met veel neerslag, zo viel in Noorbeek 40 millimeter en in Venlo 29 millimeter.

Op onderstaande foto het zonnevliegtuig Solar Impulse 2, deze had zijn tocht rond de wereld in de ochtend van 21 mei 2016 hervat in de Amerikaanse staat Oklahoma. Het experimentele zonnevliegtuig steeg opnieuw op vanaf de luchthaven in Tulsa en in de avond van 21 mei 2016 was het veilig geland in Dayton in de staat Ohio. Het eindpunt van de vlucht is Abu Dhabi. Daar waren Bertrand Piccard en zijn co-piloot op 9 maart 2015 ook vertrokken.

In 2017 in de nacht naar 21 mei op twee KNMI-stations grondvorst en wel Hupsel en Twente en het KNMI-station Volkel bleef precies op 0°C steken aan de grond. De laagste temperatuur van 4,3°C op het KNMI-station Twente en aan de grond de laagste temperatuur op het KNMI-station Hupsel met -1°C en op het KNMI-station Twente -0,6°C.

In de nacht naar 21 mei 2015 kwamen de IJsheiligen weer op bezoek en wel op negen KNMI-stations, ook in de Achterhoek. In de nacht naar 21 mei 2015 de laagste temperatuur van 1,3°C op het KNMI-station Deelen. Aan de grond de laagste temperatuur op het KNMI-station Ell met -3°C en in de Achterhoek had het KNMI-station Hupsel -0,5°C aan de grond.

Onderstaande foto is van de ochtend van 21 mei 2015.

In Brabant schoot de wind flink uit zijn slof op 21 mei 2014, voor de tweede dag op rij de hoogste windstoot in Brabant. Op 20 mei 2014 met 83 kilometer per uur op het KNMI-station Eindhoven en op 21 mei 2014 de hoogste windstoot op het KNMI-station Gilze-Rijen met 77 kilometer per uur.

Ook 21 mei 2014 behaalde Borculo warmtepunten, met een etmaalgemiddelde van 19,3°C 1,3 warmtepunten en daarmee stond mei 2014 op 3,9 warmtepunten. Mei 2018 heeft voor Borculo het hoogste aantal warmtepunten en wel 50,5 warmtepunten.

In 2011 in de nacht naar 21 mei koelde het nog weer flink af en Noord-Brabant en Zeeland kregen de IJsheiligen nog op bezoek. Voor Noord-Brabant was het voor de tweede nacht op rij de IJsheiligen op bezoek. Het KNMI-station Eelde was in de weerhut de koudste met 2,5°C. Aan de grond op het KNMI-station Eelde 1,6°C. Het KNMI-station Volkel was aan de grond de koudste met -1°C, ook grondvorst op de KNMI-stations Gilze-Rijen, Westdorpe en Woensdrecht met respectievelijk -0,1°C, -0,4°C en -0,8°C.

In 2009 op 21 mei was het Hemelvaartsdag en Hemelvaartsdag 2009 kende in Borculo een maximum van 22,4°C en daarmee de warmste Hemelvaartsdag sinds 2003 toen het in Borculo 25,5°C werd.

In 2002 op 21 mei de hoogste temperatuur van de lente van 2002 met op het KNMI-station Ell 27,1°C. Op het KNMI-station De Bilt werd het toen 25,5°C en dat was de enige dag van de lente van 2002 met een temperatuur van boven de 25°C op het KNMI-station De Bilt.

Op het KNMI-station De Bilt van 21 t/m 30 mei 1983 slechts 14 uur zon.

Op 21 mei 1973 viel op het KNMI-station De Bilt 34,5 millimeter en dat is nog altijd de hoogste aftapping voor de 21e mei voor De Bilt. Op dezelfde datum viel in het Drentse Zijen 50 millimeter.

In 1965 op 21 mei nog lichte vorst op het KNMI-station Twente met -1,3°C.

Op 21 mei 1945 op het KNMI-station De Bilt een maximum van 13,1°C. Verder viel in Anna Jacobapolder op 20-21 mei 1945 52 millimeter neerslag.

STRENGE WINTER

Start van de vroegste landelijke hittegolf (De Bilt) in ons land was in 1922 van 21- t/m 25-mei, waarbij de hoogste temperatuur in De Bilt op 33,6°C wist uit te komen. In 1992 ook een hittegolf maar niet in De Bilt. In 1947 is ook nog een hittegolf in mei begonnen en wel van 30 mei tot 4 juni, maar verder zijn alle hittegolven in de drie zomermaanden opgetreden.
Door de homogenisatie van data door het KNMI is bovengenoemde maximum van 33,6°C sinds 2016 herleid tot 32,8°C. De bovengenoemde hittegolf van mei-juni 1947 is door de homogenisatie door het KNMI sinds 2016 vervallen, in de gehomogeniseerde reeks kwam het een tropische dag tekort.

Enige jaren geleden kwam het nieuws de wereld in dat de kans groot lijkt dat Noord-Europa een aantal strenge winters tegemoet kon zien. Althans dat was de conclusie van een aantal Britse onderzoekers, de basis van deze conclusie was het verband tussen zonne-activiteit en wintertemperaturen. Men ontdekte dat een lage activiteit op de zon samenhangt met lage wintertemperaturen. Daaraan gekoppeld dat de zon zo goed als zeker de komende jaren ook nog minder actief was en de kans op koude winters zou vrij groot moeten zijn. Hierbij moeten we wel realiseren dat het om een statistisch verband gaat. In de winter van 2010 ging dat helemaal op voor de Britse Eilanden, die behoorden tot de koudste 14 winters van de afgelopen 160 jaar. In de winter van 2011 was dat zoals in een groot deel van West Europa alleen in december het geval.

Op onderstaande foto een vliegveld in Groot Brittannië in de winter van 2010, diverse vliegvelden waren door de sneeuwval zelfs tijdelijk gesloten.

Het onderzoek dat is uitgevoerd omvat de vergelijking van de wintertemperaturen in Groot Brittannië sinds 1659 met de zonne-activiteit. Hierdoor kwam men er achter dat de gemiddelde wintertemperatuur rond 0,5°C lager is als de zon minder actief is. Vanaf rond 1900 is de CO2 uitstoot ook een grote rol in de aardse opwarming gaan spelen, daarom hebben de onderzoekers hiermee rekening gehouden en dan lijkt er ook na 1900 een duidelijk verband te bestaan tussen een koude winter en een lage zonne-activiteit. Ook de straalstroom speelt een belangrijke rol. De straalstroom op rond 10 kilometer hoogte waait op het noordelijk halfrond van west naar oost, door de Rocky Mountains in Amerika krijgt deze straalstroom een zodanige verandering dat deze sterk gaat meanderen, zeg maar meer een golvend patroon. In jaren met een lage zonne-activiteit kan de straalstroom zelfs tot stilstand komen waardoor de westelijke stroming in bijvoorbeeld Europa wegvalt en de deur open komt te staan voor koudere winters. Natuurlijk geldt ook hier dat uitzonderingen nog steeds de regel bevestigen.

error: Content Protected