HomeHomepagedonderdag 15 oktober

donderdag 15 oktober

TWEE JAAR GELEDEN REGENDE HET DATUMRECORDS!

DONDERDAG 15 OKTOBER 2020
KNMI-STATIONS
– laagste temperatuur: 6,4°C Heino tot 10,3°C Vlieland
– a/d grond: 3,6°C Heino
– hoogste temperatuur: 13,4°C Hoek van Holland tot 10,2°C Maastricht
– neerslag: nacht droog, overdag 0,7 mm Terschelling
– zon: 6,6 uur Vlissingen tot zonloos o.a. Arcen, Leeuwarden
– hoogste windstoot 50 km/uur Vlieland

WEERSTATION-BORCULO
laagste temperatuur: 6,5°C     hoogste temperatuur: 11,9°C
geen neerslag     zon: 0,7 uur     hoogste windstoot: 25,7 km/uur

EEN JAAR GELEDEN 15 OKTOBER 2019
KNMI-STATIONS
– laagste temperatuur: 11,3°C Eelde tot 14,9°C Rotterdam
– hoogste temperatuur: 18,5°C o.a. Nieuw Beerta tot 15,3°C Terschelling
– neerslag: nacht 0,9 mm Cabauw, overdag 3,5 mm Maastricht
– zon: 6 uur Nieuw Beerta tot zonloos o.a. Maastricht
– hoogste windstoot 50 km/uur Hoek van Holland

WEERSTATION-BORCULO
laagste temperatuur: 13,6°C     hoogste temperatuur: 17,8°C
neerslag: 6,4 mm     zon: 0,7 uur     hoogste windstoot: 18 km/uur

DATUMRECORDS 15 OKTOBER BORCULO
maximum-temperatuur:  24,4°C in 2018 tot 7,5°C in 1992
minimum-temperatuur: -2,2°C in 2009 tot 13,6°C in 2019
natste dag: 13,5 mm in 1987
zonnigste dag: 10,4 uur in 2003

DATUMRECORDS 15 OKTOBER KNMI-STATIONS
maximum-temperatuur: 25,4°C Ell in 2018 tot 5,1°C Maastricht in 2015
minimum-temperatuur: -4,9°C Twente in 2009 tot 16,1°C Vlissingen in 1949
natste dag: 40,3 mm Vlissingen in 1964

BIJZONDERHEDEN (DONDERDAG) 15 OKTOBER

Onderstaande foto maakte Johan Effing donderdagmiddag, toen klaarde het tijdelijk heel aardig op in Twente.

– In het etmaal van donderdag 15 oktober bleef het niet overal droog, de nacht verliep nog wel droog en overdag viel in het zuidoosten van het land af en toe wat lichte (mot)regen en in het noordwesten van het land wat meer regen/buiige neerslag. In het oosten van het land viel af en toe een “spatje” regen. Donderdagochtend nog een flink opklaringsgebied over het midden van Gelderland richting Overijssel, dat leverde op het KNMI-station Herwijnen nog 20 minuten zonneschijn op en daarna slibde het al weer snel dicht. Later klaarde het in het zuidwesten van het land flink op en dat leverde nog aardig wat zonuren op daar. Verder brak het wolkendek op de meeste plaatsen in de loop van donderdag wel wat open, ook in de regio Herwijnen kwam later de zon wel weer tevoorschijn. Dat lukte niet in het noorden van Limburg, het noorden van Friesland en het Waddengebied, daar bleef het zonloos. Over de hele dag had Zeeland de meeste zonneschijn met 6,6 uur zon op het KNMI-station Vlissingen en zonloos op de KNMI-stations Arcen, Lauwersoog, Leeuwarden en Terschelling. Temperaturen gematigd en evenals woensdag de hoogste temperatuur op het KNMI-station Hoek van Holland, werd het woensdag daar 13,3°C en donderdag werd het 13,4°C. De laagste maximum-temperatuur op het KNMI-station Maastricht met slechts 10,2°C.

– Het minimum van het KNMI-station Maastricht in 2018 op 15 oktober van 17,4°C was wel bijzonder hoog voor de tijd van het jaar, voor overdag is dat nog ruim boven normaal. Vorig jaar 15 oktober op het KNMI-station Wijk aan Zee werd het maximum van 18,1°C in de nachtelijke uren bereikt.

– In 2018 moest voor Borculo de temperatuur op 15 oktober boven de 22,3°C uitkomen om het vijfde datumrecord op rij in de wacht te slepen. Dat lukte en daarmee sneuvelde het oude datumrecord van 15 oktober dat nog maar een jaar oud was. Landelijk was de hoogste temperatuur 15 oktober 2018 25,4°C op de KNMI-stations Arcen en Ell goed voor een nieuw landelijk datumrecord, het oude record was 24,9°C van 15 oktober 1990 op het KNMI-station Eindhoven. De KNMI-stations Hupsel en Twente hadden met 24,7°C ook een nieuw datumrecord. We konden in 2018 rond deze tijd wel de conclusie trekken dat van regen van betekenis geen sprake was, wel een regen van datumrecords.

Onderstaande foto maakte Ans Prinsen van de nog aanwezige bloemenpracht in Rekken in 2018 rond deze tijd. Dat weerbeeld met hoge temperaturen lukte vorig jaar niet op 15 oktober en dit jaar donderdag al helemaal niet. Oktober laat het dit jaar tot op heden echt afweten met de nazomerse singulariteiten.

DROOGTE 2018

De droogte hield in 2018 rond deze tijd gewoon aan. In Borculo was in 2018 t/m 15 oktober nog maar 478 millimeter gevallen en daarmee was 2018 tot dan voor Borculo het op één na droogste jaar. Alleen 1996 was nog droger met 446 millimeter t/m 15 oktober. Wat een verschil met 1995 met 760 millimeter t/m 15 oktober. In 2019 t/m 15 oktober in Borculo 590 millimeter aan neerslag en nu in 2020 over dezelfde periode 577 millimeter.
Ook elders in de Achterhoek was het in 2018 droog, zo was in Meddo bij Winterswijk ook nog maar 432 millimeter gevallen, in Vorden 425 millimeter, Hengelo (gld) 400 millimeter en in Lichtenvoorde 364 millimeter. Het droogste jaar voor Borculo is 1996 met over het hele jaar 708 millimeter, in Meddo bij Winterswijk is 1996 ook het droogste jaar met 697 millimeter.
Ook de herfst verliep in 2018 rond deze tijd nog zeer droog. In Borculo was in de herfst van 2018 t/m 15 oktober nog maar 59 millimeter gevallen, vorig jaar over dezelfde periode 156 millimeter en nu in 2020 105 millimeter. Overigens was er in 2017 in o.a. de Achterhoek en Twente op sommige plaatsen ook nog maar 20 millimeter gevallen.

Het is toch wel heel bijzonder dat als je rond deze tijd in 2018, 2019 en ook nu in 2020 een rondje door de Achterhoek maakte, dan viel gelijk op dat veel beken helemaal droog stonden. Een beeld dat ondergetekende nog nooit eerder had gezien en dat nu voor het derde jaar op rij is wel heel extreem. Nabij Bredevoort is ook een detentiebekken i.v.m. hoogwater, daarvoor is in de Slingebeek bij Bredevoort een overlaat ingebouwd voor extreem hoogwater. Daarvan is in 2018 t/m nu in 2020 totaal geen sprake.
Ook de grote rivieren hadden een extreem lage waterstand. In de ochtend van 14 oktober 2018 was de stand bij Lobith 6.80 meter boven NAP, nooit eerder had de Rijn zo’n lage waterstand. Op 15 oktober vorig jaar was de waterstand van de Rijn bij Lobith 8.95 meter boven NAP en nu op 15 oktober bij Lobith 8.75 meter boven NAP.

Onderstaande foto maakte ondergetekende in 2018 half oktober in de regio Aalten, hetzelfde beeld vorig jaar en ook nu in oktober.

LUCASZOMER

In 1990 op 15 oktober in Borculo nog 20,5°C en dat was tot 2001 de meest late datum in het jaar dat de 20°C grens werd overschreden in Borculo. Maar in 2001 werd dit 20 oktober voor Borculo met 22°C en op 31 oktober 2005 werd het 20,8°C. In 2013 had Borculo de laatste warme dag op 26 oktober met precies 20°C. In 2018 de laatste warme dag van boven de 20°C in Borculo op 17 oktober met 21,1°C, in 2019 was dat op 26 oktober met precies 20°C.

De afsluiting van de nazomerse perioden is meestal tussen 15 en 20 oktober. Die mooie periode wordt de Lucaszomer genoemd. Op de 15e oktober spreekt men in België ook wel van het Trezeke’s zomerke. In België zegt de volksweerkunde “Sint Theresia moet haar zomerke geven, vijf dagen duurt dat mooie leven”. De echte afsluiting wordt ingeluid met de 18e oktober, de naamdag van Sint Lucas, ook wel de portier van de winter genoemd.
Dit jaar op donderdag 15 oktober niet bepaald een “Trezeke’s zomerke”, de temperatuur lager dan normaal en met de zon viel het tegen.

Een Lucaszomer is niet vanzelfsprekend, onderstaande foto is van 16 oktober 2008.

De periode van april t/m september 2014 was de warmste periode sinds de eerste globale metingen in 1880. April 2014 was de warmste maand ooit en dat ook voor mei, juni, augustus en september. Juli 2014 was de vierde warmste julimaand sinds 1880. September 2014 was ook de warmste september geworden sinds 1880 en wel 0,77°C boven het gemiddelde van de periode 1951-1980.
Het jaar 2014 was hard op weg om het warmste jaar sinds mogelijk 4000 jaar te worden. Volgens Australische onderzoekers was het zeeniveau sinds het begin van de twintigste eeuw al 20 centimeter gestegen en dat is meer dan in de afgelopen 6000 jaar.

Het bovenstaande ging niet op voor Borculo! De warmste periode van april t/m september in Borculo was tot 2018 in 2006 met een etmaalgemiddelde van 16,6°C. In 2014 kwam de periode april t/m september in Borculo uit op een etmaalgemiddelde van 16°C. In 2018 de warmste periode in de periode april t/m september met maar liefst 17,6°C. Daarentegen de koudste periode van april t/m september in Borculo in 1991 met een etmaalgemiddelde van 13,3°C.

Ook de herfst van 2018 liep thermisch t/m 15 oktober nog ruimschoots boven normaal, maar zeker niet de warmste! De warmste herfst sinds 1981 voor Borculo is altijd nog de herfst van 2006 met over de hele periode een etmaalgemiddelde van 13,6°C. De herfst van 2006 had halverwege nog een gemiddelde etmaaltemperatuur van 16,6°C in De Bilt en dat was recordwarm, normaal was deze waarde ook goed geweest voor een normale zomer. Normaal halverwege de herfst is een gemiddelde etmaaltemperatuur van 13,3°C voor De Bilt. In 2018 halverwege de herfst had het KNMI-station De Bilt een etmaalgemiddelde van 14,5°C.
In Borculo had de warmste herfst van 2006 halverwege een etmaalgemiddelde van 17°C en in de herfst van 2018 14,9°C. Het gemiddeld maximum was halverwege de herfst van 2006 21,3°C en in 2018 20,9°C. In 2019 halverwege de herfst een etmaalgemiddelde van 13,8°C en nu in de herfst van 2020 13,9°C.

EEN DUIK IN HET VERLEDEN

Op 15 oktober 2015 met -0,5°C op het KNMI-station Eindhoven de laagste temperatuur van oktober 2015.

In 2011 op 15 oktober zonovergoten in Borculo met 10,3 uur zon. Daarmee niet de zonnigste 15e oktober, dat bleef 15 oktober 2003 met 10,4 uur zon.

In de nacht naar 15 oktober 2009 op het KNMI-station Twente met -4,9°C de laagste temperatuur van oktober 2009 en ook van de herfst 2009. Aan de grond had het KNMI-station Twente in die nacht -8°C. Het Achterhoekse KNMI-station Hupsel had in de nacht naar 15 oktober 2009 in de weerhut -4°C en aan de grond -7°C. In Borculo toen met -2,2°C als minimum de laagste temperatuur voor oktober sinds 28 oktober 2003. Aan de grond in Borculo in de nacht naar 15 oktober 2009 matige vorst met -5,5°C.

Op 15 oktober 2007 op het KNMI-station Ell met 20,7°C de hoogste temperatuur van oktober 2007.

Op 15 oktober 2000 stond de neerslagteller voor oktober in Hengstdijk al op 104 millimeter tegen 32 millimeter in Vorden.

Op 14 oktober 1983 stond er storm langs de kust van Nederland.

Op 15 oktober 1971 op de landbouwhogeschool Wageningen een laagste temperatuur van -5,2°C en op het KNMI-station Volkel -7°C aan de grond. Op het inmiddels opgeheven KNMI-station Winterswijk werd het in die nacht -4,6°C en op het KNMI-station Twente -4,5°C.

In 1949 van 11- t/m 16 oktober op het KNMI-station De Bilt zes dagen op rij boven de 20°C.

Op 15 oktober 1905 viel op het KNMI-station De Bilt 40,5 millimeter aan neerslag.

Op 15 oktober 1904 op het opgeheven KNMI-station Winterswijk een minimum van -6,2°C.

Op onderstaande foto wit berijpte weilanden in de omgeving Borculo in de nacht naar 15 oktober 2011, grondvorst.

ROROS IN NOORWEGEN

Op Europees niveau waren de temperatuurverschillen bijzonder groot rond 15 oktober 2011. Zo werd het 15 oktober 2011 in het Spaanse Badajoz 36,3°C en in  de nacht naar 15 oktober 2011 kon in Noorwegen in Roros een laagste temperatuur van -9,2°C worden opgetekend.
De plaats Roros in Noorwegen is bekend van zijn kopermijn. Omstreeks 1665 werd in Roros een kopermijn geopend. Sindsdien kwamen uit alle windstreken mijnwerkers naar Roros om zeer zwaar werk te verrichten in de mijnen en smelterijen. Er is een openluchtmuseum voor industriële geschiedenis in Roros en in 1980 is Roros op de Werelderfgoedlijst van de Unesco geplaatst.
Hieronder een foto van Roros.

error: Content Protected