DINSDAG EEN DAG OM DE REGENMETER TE TESTEN!
SEPTEMBER SOMS OP GROTE VOORSPRONG T.O.V. AUGUSTUS!
WARME DAGEN IN SEPTEMBER EN DE CORIOLISKRACHT!
BIJZONDERHEDEN 9 SEPTEMBER
Voor weer-info klik op onderstaande links:
KNMI WEERVERTELLER WEERPLAZA WEERONLINE KMI-BELGIE WEER.NL WEERNIEUWS-VERWACHTING
Voor extremen etmaal KNMI-stations en het weer een jaar geleden klik op onderstaande links:
temp/neerslag dag/nacht temp/neerslag/wind uren zon een jaar geleden: De Bilt
Dinsdag 9 september stond in het teken van de passage van een regenstoring. De meeste regen in de oostelijke delen van het land met op het KNMI-station Ell 47 millimeter, in het zuidwesten van het land bleef het op de meeste plaatsen droog. De 47 millimeter op het KNMI-station Ell is geen datumrecord, dat blijft nog staan voor 9 september 2005 met 53,6 millimeter op het KNMI-station Gilze-Rijen. In Borculo kwam het wel tot een datumrecord met 15 millimeter. Het oude datumrecord stond voor Borculo op 14 millimeter van 9 september 1984. In de Achterhoek had Doetinchem de meeste neerslag met 24 millimeter.
Onderstaande foto’s zijn van de nieuwe KNMI-handregenmeter die onlangs zijn geïnstalleerd, de oude handregenmeters waren aan vervanging toe na de vele jaren van trouwe dienst. Ook ziet het binnenwerk van de nieuwe handregenmeters er wat anders uit dan de oude. In Nederland zijn rond 250 KNMI-neerslagstations en rond 300 vrijwillige neerslagwaarnemers die dagelijks de neerslag meten en doorgeven aan het KNMI iedere ochtend tegen negen uur wintertijd en in de zomer een uur later. Daarnaast wordt op de KNMI-stations ook de neerslag gemeten en dat gaat automatisch digitaal. De nieuwe handregenmeters voldoen aan alle eisen vanuit de Wereld Meteorologische Organisatie. De komende twee jaar wordt op acht locaties met zowel de oude als de nieuwe handregenmeter gemeten, dit om de waarnemingen te kunnen vergelijken. Dinsdag 9 september was dan ook een prima dag om de nieuwe handregenmeters uit te testen. Foto’s zijn gemaakt door Peter de Vries.
In 2024 in het etmaal van 9 september landelijk de laagste minimum-temperatuur 9,3°C en de hoogste maximum-temperatuur 23,0°C op respectievelijk de KNMI-stations Eelde, Twente en Heino, Nieuw Beerta. De meeste neerslag viel op het KNMI-station Westdorpe met 14,1 millimeter en de meeste zonuren op het KNMI-station Den Helder met 7,1 uur.
In de nachtelijke uren naar 9 september 2024 viel op het KNMI-station Vlissingen 12,2 millimeter aan neerslag en overdag 8,3 millimeter op het KNMI-station Westdorpe.
In 2023 in het etmaal van 9 september landelijk de laagste minimum-temperatuur 12,7°C en de hoogste maximum-temperatuur 31,0°C op respectievelijk het KNMI-station De Bilt en Westdorpe. De meeste neerslag viel op de KNMI-stations Cabauw, Deelen, Eindhoven, Hoogeveen, Leeuwarden, Rotterdam en Voorschoten met 0,1 millimeter en de meeste zonuren op de KNMI-stations Den Helder, Eelde en Wilhelminadorp met 12 uur.
In 2023 op 9 september werd op alle KNMI-stations de warme grens van 20°C bereikt met de laagste maximum-temperatuur 24,1°C op het KNMI-station Vlieland. Het KNMI-station De Bilt bereikte met een maximum-temperatuur van 29,5°C een nieuw datumrecord, het oude datumrecord stond op 28,1°C van 9 september 2012.
Regionaal begon 9 september 2023 met zeer dichte mist, zo was het zicht op het KNMI-station Woensdrecht in de nachtelijke uren enige tijd 17 meter, op de KNMI-stations Rotterdam en Berkhout overdag enig tijd respectievelijk 24 meter en 23 meter.
In 2023 op 9 september in Borculo met 12,4 uur zon een nieuw datumrecord, het oude datumrecord stond op 12,2 uur zon van 9 september 2006.
In 2022 op 9 september temperaturen van 11,6°C tot 21,6°C voor respectievelijk de laagste minimum-temperatuur en hoogste maximum-temperatuur. Het KNMI-station Arcen had een maximum-temperatuur van 19,3°C en daarmee kwam er een eind aan 99 warme dagen op rij van 20°C en hoger. Met andere woorden, vanaf 2 juni t/m 8 september op elke dag op het KNMI-station Arcen een temperatuur van 20°C en hoger. Niet eerder kwam een KNMI-station tot zo’n lange reeks warme dagen. De vorige records stonden op naam van de KNMI-stations Arcen in 2003 en Gilze-Rijen in 2018 met in beide jaren 88 warme dagen in één zomer. Daarvoor de langste reeks warme dagen 65 dagen in 1995 op het KNMI-station Arcen in de zomer van 1995.
In de nachtelijke uren van 9 september 2022 viel op het KNMI-station Gilze-Rijen 15,7 millimeter neerslag en overdag 12,2 millimeter op het KNMI-station Westdorpe. De zon scheen 5,8 uur op het KNMI-station Terschelling tot 0,8 uur op het KNMI-station Hoek van Holland.
Onderstaande foto maakte Frans Sijmons, ze zijn er weer de pompoenen in allerlei vormen en maten.
– In 2021 in de nacht naar 9 september de laagste temperatuur in Salland op het KNMI-station Heino met 10,6°C. In het zuidwesten en noordwesten van het land minimum-temperaturen van boven de 15°C, het hoogste in Zeeland met op het KNMI-station Vlissingen 18,3°C. In het binnenland op de KNMI-stations Cabauw en Eindhoven een laagste temperatuur van 15°C en hoger. De 18,3°C op het KNMI-station Vlissingen werd ook de hoogste minimum-temperatuur van september 2023.
De temperaturen liepen nog op tot boven de zomerse grens van 25°C in het grootste deel van het land. Alleen in de kustgebieden van Zuid-Holland, het westen van Friesland en de Waddeneilanden bleven onder de 25°C. De maximum-temperaturen liepen uiteen van 28,5°C op het KNMI-station Nieuw Beerta tot 23,4°C op het KNMI-station Vlieland. De KNMI-stations Hupsel en Twente kwamen respectievelijk tot 28,0°C en 27,4°C. De 28,5°C op het KNMI-station Nieuw Beerta werd de hoogste temperatuur van september 2023.
Van de KNMI-stations had Vlissingen de hoogste aftapping van nog geen 3 millimeter. Maar in Doetinchem viel al 18 millimeter, Silvolde 16 millimeter, Varsseveld 9 millimeter en Zelhem 6 millimeter. De meeste zon werd bereikt op het KNMI-station Stavoren met 11,5 millimeter.
– In 2021 over de eerste negen etmalen van september was het etmaalgemiddelde in Borculo 17,9°C en dat was over de eerste negen etmalen van augustus 2021 17,7°C. Het verschil in het gemiddeld maximum bevestigde dit nog eens extra! September 2021 had t/m 9 september in Borculo een gemiddelde maximum-temperatuur van 24,2°C tegen 22,0°C over de eerste negen etmalen van augustus 2021. Het verschil in zonuren was ook zeer groot van 86 uur in september 2021 tot slechts 35 uur in augustus 2021 over de eerste negen etmalen. Neerslag was in september 2021 over de eerste negen etmalen in Borculo 0,2 millimeter, in augustus 2021 viel 21 millimeter in over de eerste negen etmalen. Voor Borculo kwam in de avond van 9 september 2021 een eind aan negen droge etmalen, de langste periode sinds half juni daarvoor.
– In 2020 in de nacht naar 9 september hoge minima met op de KNMI-stations Ell en Maastricht als enige nog onder de 15°C met de laagste temperatuur. De oostelijke KNMI-stations Hupsel en Twente hadden als laagste temperatuur respectievelijk 17,1°C en 16,4°C en het hoogste minimum 17,9°C op het KNMI-station Wijk aan Zee. Overdag op de KNMI-stations Eindhoven en Westdorpe nog respectievelijk 25,3°C en 25,1°C. In Borculo werd het nog net een warme dag met 20,4°C en de tweede zonloze dag op rij en dat was in Borculo sinds begin maart niet meer voorgekomen.
– In 2019 in de nacht naar 9 september de laagste temperatuur van 4°C op het KNMI-station Ell en aan de grond de laagste temperatuur op het KNMI-station Gilze-Rijen met 1,2°C. Het is deze maand nog niet aan de orde geweest, maar kijk van grondvorst in deze tijd van het jaar ook niet vreemd op. Vanaf 9 september 1986 op het KNMI-station Eelde acht nachten op rij met grondvorst en op het KNMI-station Twente zeven nachten op rij grondvorst.
WARME DAGEN
Rond deze tijd is 20°C voor overdag nog heel normaal, oftewel een warme dag en dat lukte dinsdag 9 september ook in Borculo, het was de 9e warme dag van deze maand. In september 2024 over de eerste negen etmalen ook negen warme dagen en daarvan ook nog één tropische dag. In september 2023 over de eerste negen etmalen acht warme dagen en daarvan zes zomerse dagen op rij met vier tropische dagen, m.a.w. een hittegolf in september 2023 in Borculo. In september 2022 over de eerste negen etmalen ook negen warme dagen en daarvan zes zomerse dagen op rij met twee tropische dagen, m.a.w. net één tropische dag tekort voor een hittegolf. In september 2021 over de eerste negen etmalen acht warme dagen en daarvan drie zomerse dagen. In september 2020 over de eerste negen etmalen vijf warme dagen. In 2019 op 9 september de vijfde dag op rij waarop de 20°C niet werd bereikt. In 2019 t/m 9 september in Borculo drie warme dagen. In september 2018 t/m 9 september zeven warme dagen, alleen op 7- en 8 september lukte het niet. In september 2017 over dezelfde periode vijf warme dagen. In 2016 op 9 september was voor Borculo de negende warme dag op rij voor september. De laatste dag waarop de 20°C niet werd gehaald in Borculo was daarvoor 21 augustus met 19,8°C. In september 2017 in Borculo op 9 september de vierde dag op rij waarop de 20°C niet werd gehaald.
De negen warme dagen op rij in september 2016 was toen al de langste reeks voor september sinds half september 2014. Uiteindelijk kwam Borculo in september 2016 tot een reeks van 19 warme dagen op rij en daarmee de langste periode voor september sinds september 1982. Ook in september 1982 kwam Borculo tot 19 warme dagen op rij, deze begon toen op 3 september. In september 2006 in Borculo ook nog een reeks warme dagen op rij van 17.
In Borculo op 9 september 2014 een hoogste temperatuur van 17,9°C. In Borculo kwam daarmee op 9 september 2014 een einde aan acht dagen op rij met een maximum-temperatuur van boven de 20°C, een paar dagen later kwam het opnieuw tot een reeks van tien warme dagen. Acht warme dagen op rij begin september 2014 was in Borculo sinds begin augustus daarvoor niet meer voorgekomen. Voor september acht warme dagen op rij, daarvoor moesten we toen in Borculo terug naar eind september 2011.
Bijzonder is dat september 2016 met totaal 27 warme dagen evenveel warme dagen had als juli 2016. September 2016 heeft met september 2006 het hoogste aantal warme dagen voor september in Borculo sinds 1981.
Onderstaande foto maakte Peter de Vries in de Waterleidingduinen nabij Kudelstaart.
Van 9 t/m 14 september 1919 registreerde het KNMI-station Maastricht vier tropische dagen en een zomerse dag waarmee ruim was voldaan aan de voorwaarden voor een hittegolf. Op het KNMI-station De Bilt lukte dat destijds net niet doordat het op 14 september net geen 25°C werd. Ook in 1947 kwam het tussen 11 en 16 september op het KNMI-station Maastricht tot een hittegolf. In september 1999 een hittegolf op een aantal lokale stations, ook in Borculo.
Maar door de homogenisatie van data door het KNMI is de hittegolf van september 1919 op het KNMI-station Maastricht sinds 2016 wel komen te vervallen.
EEN DUIK IN HET VERLEDEN
In 2017 op 9 september lagen de hoogste- en laagste temperatuur overdag beide in Limburg en de onderlinge afstand was slechts 55 kilometer tussen Ell en Maastricht. Landelijk liepen de maximum-temperaturen uiteen van 18,7°C op het KNMI-station Ell tot 16,2°C op het KNMI-station Maastricht.
Onderstaande foto maakte Peter de Vries op Schiphol, ook daar nat in het etmaal van 8 september 2017 met 67 millimeter. De meeste neerslag in de nacht daarop naar 9 september 2017 op het KNMI-station Voorschoten met 38 millimeter.
Voor veel plaatsen was er neerslag van betekenis gevallen, zo kon men in Kijkduin in de ochtend van 9 september 2017 over 24 uur 79 millimeter aftappen, in Kudelstaart over 36 uur 68 millimeter en in Leiden 109 millimeter. Van de KNMI-stations kon Voorschoten in het etmaal van 8 september 2017 76 millimeter noteren en het KNMI-station Eindhoven slechts twee millimeter. In Goedereede over het etmaal van 9 september 69 millimeter.
Onderstaand plaatje is van “hetweeractueel” van eind ochtend 9 september 2016, Borculo met de laagste temperatuur op dat moment.
In de nacht naar 9 september 2015 minimum-temperaturen van 5,6°C op het KNMI-station Twente en aan de grond had het KNMI-station Twente 2,4°C. Maar wel grote verschillen in het oosten van het land, zo had het KNMI-station Hupsel aan de grond 6,3°C.
Onderstaande foto maakte Ans Prinsen uit Meddo bij Winterswijk, de foto is van de ochtend van 9 september 2015 om 11 uur. De temperatuur was toen 12,6°C.
Op 9 september 2006 op het KNMI-station Twente met 4,7°C de laagste temperatuur van september 2006. Aan de grond op het KNMI-station Twente zelfs 1,5°C.
Het KNMI-station Nieuw Beerta kon op 9 september 2002 de 50e dag op rij noteren met een temperatuur van boven de 20°C. Op de KNMI-stations Hupsel en Twente werd het die dag 9 september 2002 zomers warm met 27,5°C en dat werd uiteindelijk de hoogste temperatuur van die maand.
Op onderstaande foto een bovenaanzicht van het KNMI-station Nieuw Beerta.
Op 9 september 1998 nog een windhoos die dwars door Deventer trok. Ook getroffen werden Teuge, Twello, deel van Terwolde, Schalkhaar, Nieuw-Heeten en Haarle. In Beekbergen viel toen 16 millimeter in paar minuten tijd. In het Zeelandse Clinge ook nog een windhoosje en 25 millimeter aan neerslag.
Op 9 september 1986 daalde de temperatuur in het Zeeuwse Kapellebrug naar 1,9°C.
Op 9 september 1969 op het KNMI-station Eelde een maximum-temperatuur van 24,9°C.
De laagste temperatuur voor 9 september voor het KNMI-station De Bilt is 3,7°C uit het jaar 1966.
CORIOLISKRACHT
Een opmerkelijk gegeven is nog wel dat rond het gebied van de evenaar wel onweersbuien ontstaan maar geen depressiesystemen. De reden dat er geen depressiesystemen ontstaan komt doordat de Corioliskracht te zwak is in dit gebied. De Corioliskracht is een schijnbare kracht die opgewekt wordt door de draaiing van de aarde en deze is afhankelijk van de breedtegraad op de aarde. Deze kracht werd ontdekt door Gaspard Coriolis en beschreef het in 1835. Op de evenaar is deze kracht nul en op de Noordpool en de Zuidpool is deze maximaal. De Corioliskracht zou er niet zijn als de aarde stil zou staan.
De Corioliskracht is goed zichtbaar bij de beweging van de wolkenmassa’s rond een lagedrukgebied. Door de Corioliskracht stromen de wolkenpartijen niet recht naar het centrum van het lagedrukgebied, maar de wolkenpartijen verkrijgen een afbuiging naar rechts en hierdoor cirkelen ze a.h.w. om het depressiecentrum heen richting de kern van de depressie. Op het noordelijk halfrond tegen de wijzers van de klok in, op het zuidelijk halfrond met de wijzers van de klok mee.
Hieronder ziet U het effect van de Corioliskracht.
Het plaatje linksboven is een schematische weergave van de stroming rond een lagedrukgebied op het noordelijk halfrond van de aarde. Hierbij wordt de afbuiging naar rechts als gevolg van de Corioliskracht goed zichtbaar. Op de foto rechtsboven in principe hetzelfde, maar dan weergegeven met de bewolking.